2027 rok – limit decydujący o prowadzeniu ksiąg rachunkowych
Zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości, osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie oraz przedsiębiorstwa w spadku działające zgodnie z ustawą o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw, są zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 2 500 000 euro.
Wskazówka: Limit w euro przelicza się na walutę polską po średnim kursie ogłoszonym przez NBP na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok obrotowy.
Średni kurs ogłoszony przez NBP na 1 października 2026 r. wynosi 4,3770 zł/euro – tabela nr 191/A/NBP/2026 z 1 października 2026 r.
2 500 000 euro × 4,3770 zł/euro = 10 942 500 zł
Ważne: Przy ustalaniu obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych należy pamiętać, że zakres przychodów uwzględnianych dla celów ustawy o rachunkowości i ustawy o PIT nie jest taki sam. Przepisy obu ustaw wskazują odmienny zakres przychodów, które należy brać pod uwagę przy ustalaniu limitu.
Ustawa o rachunkowości – jakie przychody bierze się pod uwagę?
Art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości obejmuje określone jednostki, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy osiągnęły co najmniej równowartość 2 500 000 euro.
Dla limitu na 2027 r. oznacza to badanie przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów osiągniętych w 2026 r. Po zmianach obowiązujących od 2025 r. przy ustalaniu tego limitu nie uwzględnia się już, jako odrębnej kategorii, przychodów z operacji finansowych. Nie sumuje się również automatycznie wszystkich pozostałych przychodów operacyjnych.
Ustawa o PIT – zakres przychodów jest szerszy
Art. 24a ust. 4 ustawy o PIT stanowi, że obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dotyczy osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, jeżeli ich przychody w rozumieniu art. 14 ustawy o PIT za poprzedni rok podatkowy osiągnęły co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach o rachunkowości.
W konsekwencji przy ustalaniu limitu na podstawie ustawy o PIT nie uwzględnia się wyłącznie przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów.
Porównanie
Kryterium | Ustawa o rachunkowości | Ustawa o PIT |
Podstawa | art. 2 ust. 1 pkt 2 UoR | art. 24a ust. 4 w zw. z art. 14 ustawy PIT
|
Kwota w euro | 2 500 000 euro | 2 500 000 euro (przez odesłanie do kwoty z przepisów o rachunkowości) |
Kwota po przeliczeniu | 10 942 500 zł | 10 942 500 zł |
Okres bazowy | poprzedni rok obrotowy – dla roku kalendarzowego: 2026 r. | poprzedni rok podatkowy – dla roku kalendarzowego: 2026 r. |
Zakres przychodów | przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów | przychody z działalności gospodarczej w rozumieniu art. 14 ustawy PIT |
Przychody finansowe | nie są elementem limitu z art. 2 ust. 1 pkt 2 UoR | uwzględnia się, jeżeli dane przysporzenie stanowi przychód z działalności gospodarczej w rozumieniu art. 14 ustawy o PIT |
Pozostałe przychody operacyjne | nie są elementem limitu z art. 2 ust. 1 pkt 2 UoR | uwzględnia się, jeżeli dane przysporzenie stanowi przychód z działalności gospodarczej w rozumieniu art. 14 ustawy o PIT |
Co to oznacza dla przedsiębiorcy prowadzącego PKPiR?
Przedsiębiorca będący osobą fizyczną, który w 2026 r. prowadzi PKPiR, ustalając, czy od 1 stycznia 2027 r. będzie zobowiązany do przejścia na księgi rachunkowe, powinien uwzględnić przychody z działalności gospodarczej ustalone zgodnie z ustawą o PIT. Ich zakres może być szerszy niż przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów wskazane w ustawie o rachunkowości.
Przykład: Przedsiębiorca będący osobą fizyczną prowadzi w 2026 r. PKPiR. W 2026 r. osiągnął:
10 700 000 zł przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów,
300 000 zł innych przychodów stanowiących przychody z działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o PIT, które nie są przychodami netto ze sprzedaży towarów i produktów w rozumieniu ustawy o rachunkowości (np. odszkodowanie dotyczące składnika majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, stanowiące przychód podatkowy).
Przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów wynoszą 10 700 000 zł, a więc są niższe od limitu 10 942 500 zł.
Przy ustalaniu obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych przez tego przedsiębiorcę należy jednak przyjąć przychody z działalności gospodarczej ustalone zgodnie z ustawą o PIT. Wynoszą one:
10 700 000 zł + 300 000 zł = 11 000 000 zł.
Oznacza to, że limit 10 942 500 zł został przekroczony.
W konsekwencji przedsiębiorca, który w 2026 r. prowadzi PKPiR, od 1 stycznia 2027 r. będzie zobowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Przykład pokazuje, że w przypadku przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną prowadzącego PKPiR przy ustalaniu obowiązku przejścia na księgi rachunkowe należy uwzględnić przychody z działalności gospodarczej określone zgodnie z ustawą o PIT. Ich zakres może być szerszy niż przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów wskazane w ustawie o rachunkowości.
Podstawa prawna:
Źródło: Wolters Kluwer
Komentarze